İnflamatuar bağırsak hastalığı (IBD), Crohn hastalığı ve ülseratif kolit (UC) gibi rahatsızlıkları kapsayan şemsiye bir terimdir. Yani Crohn hastalığı ve ülseratif kolit, IBD’nin iki farklı türüdür.

Bu iki hastalık bazı ortak belirtilere sahip olsa da, özellikle bağırsaklardaki iltihabın yerleşim şekli ve tedaviye verdikleri yanıt açısından önemli farklılıklar gösterir.

IBD genellikle uzun süreli, kronik bir hastalık olarak kabul edilir ve hastalık dönemleri alevlenme (belirtilerin arttığı dönem) ve remisyon (belirtilerin azaldığı dönem) şeklinde ilerler.

Kesin bir tedavisi olmamakla birlikte, modern tedavi yöntemleri sayesinde birçok kişi normal ve aktif bir yaşam sürdürebilmektedir. Tedavinin temel amacı semptomları kontrol altına almak ve remisyonu sağlamaktır.

İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (IBD) Nedir?

IBD, bağışıklık sisteminin sindirim sistemine yanlışlıkla saldırması sonucu ortaya çıkan kronik iltihaplanma durumudur. Bu durum özellikle gelişmiş ülkelerde daha sık görülmektedir.

Uzmanlar, bağırsak mikrobiyotasındaki değişimlerin ve genetik faktörlerin IBD gelişiminde önemli rol oynadığını düşünmektedir.

IBD, irritabl bağırsak sendromu (IBS) ile karıştırılmamalıdır. IBS daha çok fonksiyonel bir bozuklukken, IBD yapısal inflamasyon içerir.

Crohn Hastalığı Nedir?

Crohn hastalığı, sindirim sisteminin ağızdan anüse kadar herhangi bir bölümünü etkileyebilir. Ancak en sık ince bağırsağın son kısmı ve kalın bağırsağın başlangıcında görülür.

Crohn Hastalığı Belirtileri

Crohn hastalığı belirtileri arasında sık ishal, karın ağrısı, ateş, dışkıda kan, yorgunluk, kilo kaybı ve beslenme yetersizliği yer alabilir.

Ayrıca cilt, gözler, eklemler ve karaciğer gibi sindirim sistemi dışındaki bölgeler de etkilenebilir. Yemek sonrası şikayetlerin artması nedeniyle hastalarda kilo kaybı sık görülür.

Crohn Hastalığı Komplikasyonları

Crohn hastalığı bağırsaklarda daralmaya ve tıkanıklığa neden olabilir. İltihaplı bölgelerde oluşan yaralar zamanla fistül adı verilen anormal bağlantı yollarına dönüşebilir.

Kalın bağırsağın önemli bir kısmını etkileyen Crohn hastalığında kolon kanseri riski artabilir. Ancak yalnızca ince bağırsak etkilenmişse bu risk belirgin şekilde düşüktür.

Crohn Hastalığı Tedavisi

Crohn hastalığında en yaygın tedavi yöntemi ilaçlardır. Steroidler, antibiyotikler, immünmodülatörler ve biyolojik ilaçlar tedavi seçenekleri arasında yer alır.

Bazı durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir ancak ameliyat hastalığı tamamen ortadan kaldırmaz.

Ülseratif Kolit (UC) Nedir?

Ülseratif kolit yalnızca kalın bağırsağı etkileyen bir inflamatuar bağırsak hastalığıdır. İltihap genellikle bağırsağın iç yüzeyini kaplayan üst katmanlarda görülür ve daha yüzeysel bir yapıya sahiptir.

Ülseratif Kolit Belirtileri

UC belirtileri arasında karın ağrısı, sık ve gevşek dışkılama, dışkıda kan, acil tuvalet ihtiyacı, yorgunluk, iştah kaybı ve kilo kaybı yer alabilir.

Hastalığın tipi belirtilerin şiddetini etkileyebilir. Sol taraflı kolit, rektum ve kalın bağırsağın sol kısmını etkilerken; ülseratif proktit yalnızca rektumu etkiler. Yaygın kolit ise tüm kalın bağırsağı tutabilir.

Ülseratif Kolit Komplikasyonları

Tedavi edilmediğinde ülseratif kolit ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Bağırsakta delinme, kolon kanseri, karaciğer hastalıkları, osteoporoz ve anemi bunlar arasında yer alır.

Ülseratif Kolit Tedavisi

Ülseratif kolitte cerrahi müdahale Crohn hastalığına göre daha nadirdir. Hastaların küçük bir kısmı yaşamları boyunca ameliyat gerektirebilir.

Ameliyat genellikle ilaç tedavisinin yetersiz kaldığı ve hastalığın kontrol altına alınamadığı durumlarda düşünülür. Bu operasyonlar bağırsakların bir kısmının veya tamamının çıkarılmasını içerebilir.

Crohn Ve Ülseratif Kolit Arasındaki Temel Farklar

Crohn hastalığı sindirim sisteminin herhangi bir bölümünü etkileyebilirken, ülseratif kolit yalnızca kalın bağırsak ile sınırlıdır. Ayrıca Crohn hastalığında iltihap daha derin dokuları etkilerken, UC’de yüzeysel katmanlarda görülür.

Tedavi yaklaşımları benzer olsa da, cerrahi gereksinim oranı Crohn hastalığında daha yüksektir. Her iki hastalık da kronik seyirlidir ve yaşam boyu takip gerektirir.